Portal rolniczy - piątek, 25 lipca, 2014
Produkcja rolna

   
Tekst
Obraz w portalu rolniczym Obraz w portalu rolniczym Obraz w portalu rolniczym Obraz w portalu rolniczym
Startowe nawożenie kukurydzy   Uprawa kukurydzy staje się w naszym kraju coraz bardziej popularna. Dodaj do:               
Dbałość o glebę   Większość rolników ma świadomość, że kondycja gleby warunkuje rentowność każdej produkcji. Znaczna część potencjału plonotwórczego upraw determinowana jest przez glebę. Dodaj do:               
Wiosenne porządki z ziemią ogrodową

Choć rok 2013 był dla polskiego sektora ogrodowego krótki, to jednak bardzo intensywny. Dodaj do:               
Wiosna w zbożach W Polsce powierzchnia uprawy zbóż wynosi około 8 mln ha, czyli ponad 70% ogólnej struktury zasiewów, z czego około 2 mln ha zajmuje pszenica. Dodaj do:               

Szkody w sadach wyrządzane przez zwierzęta dziko żyjące

Produkcja rolna - Technika rolnicza

królik

 

Pojęcie "szkoda łowiecka" to współczesne zjawisko, występujące wyłącznie w zagospodarowanych przez człowieka środowiskach przyrodniczych.

Dziś szkody dotyczą zarówno gospodarki leśnej i rolnej, jak również rybackiej i sadowniczej. W zagospodarowanych lasach o szkodach najczęściej mówi się jedynie w odniesieniu do niewielkiej części roślin - zgryzanych sadzonek lub spałowanych (ogryzanych z kory pni) drzewek. Podobne zjawisko występuje także w sadach i szkółkach drzewek owocowych.

W gospodarce sadowniczej szkody najczęściej wyrządzają gatunki łowne z rodziny zającowatych: zając szarak i dziki królik oraz sarna, najmniejszy przedstawiciel rodziny jeleniowatych. W ostatnich latach zniszczenia w sadach powoduje również nasz największy gryzoń - bóbr. Specyficzne uszkodzenia w sadach wyrządzają też dziki, które co prawda nie niszczą drzewek, lecz buchtując (ryjąc) ziemię w poszukiwaniu pędraków i kłączy, niszczą teren i utrudniają prace pielęgnacyjne w sadach.

REKLAMA


Dieta zająca jest stosunkowo rozległa i obejmuje co najmniej 107 gatunków roślin, w tym 16 drzew i krzewów. W zależności od pory roku na czoło listy preferencyjnej, oprócz traw i niektórych upraw rolniczych, wysuwają są także drzewa i krzewy (wierzba, głogi, dąb i robinia, zwana potocznie akacją), a wśród drzew owocowych - przede wszystkim jabłoń.

W sadach zającowate wyrządzają największe szkody na młodych plantacjach, ogryzając korę i pęd szczytowy drzewka. Szczególnie duże straty mogą być w sadach niskopiennych, gdyż przy głębokiej pokrywie śniegu i długim okresie jego zalegania zające i króliki ogryzają nie tylko pnie, lecz również gałęzie drzew. Sposób uszkadzania pędów szczytowych i bocznych przez zajęczaki jest charakterystyczny. Miejsca zgryzione, a szczególnie ich brzegi, są równe, jakby wykonane nożem. Ścięcie jest zwykle ukośne w stosunku do osi pędu i można na przekroju dostrzec ślady siekaczy w formie parzystych płytkich rowków. Zające zgryzają zwykle pędy do grubości 1 cm, wykonując ścięcie na wysokości do 1 m od podłoża.

Ogryzanie kory drzew owocowych następuje najczęściej wtedy, gdy dostęp do innego rodzaju pokarmu jest utrudniony (podczas zalegania wysokich śniegów). Zimą, kiedy kora silnie przylega do drewna, zającowate ogryzają ją nieregularnymi płatami. Ślady siekaczy są wtedy ułożone poprzecznie do osi pnia. Cienkie pieńki o średnicy do 2 cm są często przegryzane lub silnie nadgryzane przez zające, a na obalonych częściach gałęzi kora jest jednostronnie ogryzana na znacznej powierzchni. Często odgryzione kawałki gałęzi przegryzane są jeszcze dodatkowo na kilkucentymetrowe odcinki. Szkody powodowane przez zające w sadach jabłoniowych mogą być bardzo dotkliwe niezależnie od liczebności ich populacji. W latach 70. XX wieku na terenach uznanych za rejony sadownicze zające nie miały okresu ochronnego i były tępione, a jeszcze na początku XXI w. na terenach ogrodzonych sadów i szkółek można było na nie polować przez cały rok.

Króliki, ze względu na gromadny tryb życia, chroniąc się w wykopanych przez siebie norach połączonych gęstą siecią korytarzy, powodują dodatkowo znaczne przesuszanie wierzchnich warstw gleby oraz mechanicznie uszkadzają systemy korzeniowe drzewek, które w konsekwencji zamierają. Uszkodzenia te są okazjonalne, gdyż zależą od typu gleby, na której rośnie sad.

Kolejnym gatunkiem przysparzającym kłopotów sadownikom jest sarna, którą od kilkudziesięciu lat spotykamy na terenie całej Polski w krajobrazie rolniczym (tzw. ekotyp sarny polnej). Spośród 1000 gatunków roślin, na których żeruje sarna w ramach swojego zasięgu geograficznego, 25% stanowią drzewa i krzewy, a wśród nich gatunki owocowe. Sarna, choć najmniejsza, I jednocześnie najliczniejsza wśród naszych jeleniowatych, nie ogryza kory nie spałuje) jak pozostałe gatunki z tej rodziny, lecz żeruje na roślinach do wysokości 1,2 m, wykazując przy tym silną wybiórczość, objawiającą się preferowaniem pokarmu delikatnego, wysokoenergetycznego i zawierającego duże ilości wody. Dlatego też zgryza młode pędy, liście i kwiaty drzew owocowych. Wszystkie jeleniowate z powodu braku siekaczy w szczęce (w górnym szeregu zębowym) częściowo podcinają pęd dolnymi siekaczami (żuchwy), a następnie silnym szarpnięciem głowy łamią i odrywają niedogryzioną część. Pędy grubsze miażdżą zębami trzonowymi. Rany powstałe przez zgryzanie przez jeleniowate mają zawsze na brzegach i ścięciu powierzchnię nierówną, postrzępioną. Szkody wyrządzane przez sarny są na ogół niezauważalne i nie mają większego znaczenia gospodarczego.

Do listy gatunków zwierząt wyrządzających szkody także w sadach dołączył w ostatnim 15-leciu bóbr, którego liczebność w Polsce szacuje się obecnie na ponad 40 tys. osobników. Środowiskiem jego życia są zbiorniki i cieki wodne wraz z ich strefą buforową, którą mogą stanowić nie tylko zbiorowiska leśne i zaroślowe, ale także uprawy rolnicze i sady. Te ostatnie bobry odwiedzają najczęściej od początku zimy (późnej jesieni), przed wystąpieniem obfitych opadów śniegu, aż do przedwiośnia. Niszczone i obalane są głównie jabłonie, rzadziej śliwy, wiśnie, czereśnie, a sporadycznie brzoskwinie i morele. Średnica ścinanych drzew waha się od kilku do kilkudziesięciu centymetrów. Z krzewów preferują aronie i leszczyny owocowe. Szkody bobrze polegają nie tylko na całkowitym obalaniu drzew, lecz także na ogryzieniu kory i łyka nawet na całym obwodzie drzewa, co z reguły równoznaczne było z jego zamarciem. Gałęzie i konary obalonych drzew były cięte na mniejsze fragmenty i transportowane do wody. Gatunkiem niezwykle rzadko atakowanym przez bobry jest orzech włoski (Juglans regia), ponieważ zawiera juglon - substancję o nieprzyjemnym i gorzkawym smaku.

Problem szkód wyrządzanych przez bobry wśród drzew owocowych pojawił się już w wielu krajach europejskich i jest zróżnicowany w różnych rejonach Europy. W celu uniknięcia szkód powodowanych przez zwierzynę leśnicy i myśliwi wykorzystują dwie metody: ekologiczną i techniczną. Pierwsza jest najkorzystniejsza i najlepsza dla zwierząt oraz środowiska i polega na poprawie warunków bytowania zwierząt, wzbogacaniu naturalnej bazy pokarmowej, a także na utrzymaniu zagęszczenia populacji na poziomie odpowiadającym warunkom środowiskowym.

Metoda techniczna, która dzieli się na mechaniczną i chemiczną, nie eliminuje przyczyn szkód, a ponadto jest ona elementem obcym w środowisku i dlatego należy ją stosować doraźnie i ostrożnie. Z zabezpieczeń mechanicznych najbardziej znane są grodzenia płotami drewnianymi (żerdziowymi) lub metalowa siatką. Z dobrym skutkiem stosować można owijanie drzew papą lub materiałem nasączonym repelentami czyli środkami odstraszającymi. Wykorzystuje się też pastuchy elektryczne z drutem rozwieszonym na wysokości do 30 cm. Grodzenie dużych powierzchni sadów w bezpośrednim sąsiedztwie lasu nie jest korzystne, gdyż wymusza istotne zmiany w funkcjonowaniu populacji i burzy jej strukturę przestrzenną.

Chemiczne zapobieganie szkodom polega na zabezpieczeniu narażonych na uszkodzenia miejsc na drzewach przez smarowanie pędów lub pni, ich opryskiwanie substancjami zniechęcającymi zwierzynę do zjadania pędów kory. Praktycznie tej metody nie stosuje się w sadownictwie.

Dodaj do:

Deli.cio.us    Digg    reddit    Facebook    Wykop    Gwar

Informacje rolnicze

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Produkcja rolna

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Baza wiedzy rolniczej

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Zasady dotyczące cookies. W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce cookies.

EU Cookie Directive Module Information