Portal rolniczy - wtorek, 29 lipca, 2014
Produkcja rolna

   
Tekst

Podobieństwa i różnice w uprawie pszenżyta długo- i krótkosłomego

Produkcja rolna - Technika rolnicza

zboże

 

W 2010 roku zarejestrowano trzy nowe odmiany pszenżyta ozimego o tradycyjnym typie wzrostu: Cerber, Cyrkon, Elpaso i Fredro. Obecnie w rejestrze jest 29 odmian tradycyjnych, w tym 10 krótkosłomych.

Formy półkarłowe od tradycyjnych różnią się nie tylko budową morfologiczną, lecz również wymaganiami agrotechnicznymi. Są krótsze od odmian tradycyjnych o około 25 cm i charakteryzują się dużą odpornością na wyleganie. Ta ostatnia cecha jest związana z budową i grubością ściany źdźbła, jego elastycznością oraz wysokością roślin. Skracanie źdźbła, poza wpływem na odporność na wyleganie, umożliwia przesunięcie produktywności rośliny ze źdźbła na kłos i ziarno.

Rolnicze zalety pszenżyta to: duże możliwości produkcyjne, znaczna odporność na niektóre choroby, niezbyt duże wymagania glebowe oraz wysoka wartość pokarmowa ziarna uwarunkowana wyższą zawartością białka, korzystnym składem aminokwasów, wysoką wartością kaloryczną, lepszą strawnością i przyswajalnością składników pokarmowych w porównaniu do żyta.

REKLAMA

Natomiast niebagatelną zaletą pszenżyta ,w stosunku do pszenicy, jest mniejsze zużycie środków produkcji na nawożenie azotem i ochronę przeciw chorobom. Jest to zarazem ważny czynnik kształtujący efektywność ekonomiczną produkcji.

Azot im służy

Odmiany krótkosłome, dzięki lepszej odporności na wyleganie, są szczególnie przydatne do intensywnej uprawy, dlatego nie powinny być uprawiane na najsłabszych glebach przeznaczonych pod pszenżyto, na których powinna być uprawiana większość odmian tradycyjnych.Polecane są natomiast do uprawy na lepszych stanowiskach, ponieważ dobrze wykorzystują wysokie nawożenie azotowe.Janko i Kitaro odznaczają się dużą tolerancją na zakwaszenie gleby. Odmiany półkarłowe charakteryzują się średnią tolerancją na stężenie jonów glinu, natomiast Magnat, Atletico, Pigmej – mniejszą.

Wśród zalecanych do uprawy w kraju są odmiany wymagające rzadkich siewów (wszystkie półkarłowe oraz niektóre tradycyjne): Janko,Kazo, Pawo, Witon i Hewo. Pozostałe odmiany pszenżyta należy wysiewać gęściej, powyżej 3 mln ziaren na ha, w zależności od kompleksu glebowo-rolniczego.

Z badań przeprowadzonych w SD IUNG w Grabowie wynika, że ilość wysiewu w granicach od 1,5 do 4,5 mln ziaren na ha różnicowała plony pszenżyta. Istotny wzrost plonu stwierdzono przy wysiewie 2,5 mln ziaren na ha . Dalsze zwiększanie gęstości wysiewu nie gwarantowało istotnego wzrostu plonu ziarna. Tendencja wyższego plonowania pszenżyta przy zmniejszaniu zagęszczenia roślin na jednostce powierzchni wskazuje zatem na wymóg rzadkiego siewu tej formy pszenżyta.

Rzadsze łany są lepiej doświetlone. Rośliny wyrosłe w takich warunkach tworzą większą suchą masę i są odporniejsze na wyleganie oraz choroby od roślin rosnących przy niedostatecznej ilości światła.Pszenżyto półkarłowe efektywnie wykorzystuje dawkę 120 kg azotu na ha . Takie nawożenie pobudzało rośliny do intensywnego krzewienia, wpływając w ten sposób na większą liczbę kłosów, które przesądziły o wyższym plonie. Natomiast mniejsza gęstość siewu korzystnie wpływa na produktywność kłosa.

Technologia uprawy półkarłowej formy pszenżyta ozimego różni się od stosowanej tradycyjnie ze względu na poziom i strukturę niektórych elementów nakładów oraz efektywność ich wykorzystania . W doświadczeniu polowym przeprowadzonym z odmianami Fidelio (półkarłowa) i Prado (tradycyjna), przy nawożeniu dawką 80 kg N/ha, forma półkarłowa uzyskała nieznacznie wyższe plony od tradycyjnej. Natomiast przy nawożeniu dawką 120 kg N/ha, uprawa półkarłowej formy zapewniła plon wyższy o 7% w porównaniu do nawożenia 80 kg N/ha. Zwiększone nawożenie azotem nie spowodowało wylegania pszenżyta.

Z badań innych ośrodków naukowych w Polsce wynika, że formy półkarłowe pszenżyta reagowały wyraźną zwyżką plonu przy intensywnej ochronie, a także po zastosowaniu wyższego nawożenia NPK. W korzystnych warunkach glebowych (kompleks pszenny bardzo dobry) różnica w plonowaniu między odmianą tradycyjną Bogo a półkarłową Fidelio była niewielka, natomiast w gorszych warunkach (kompleks żytni dobry) odmiana Bogo plonowała o 28% niżej niż Fidelio.

Odmiany półkarłowe przyciągają złotówki

Ważnym argumentem przy wyborze formy pszenżyta ozimego jest efektywność ekonomiczna produkcji. Produkcyjno-ekonomiczną ocenę półkarłowej formy odmiany Fidelio i tradycyjnej Prado na podstawie doświadczeń polowych .

Półkarłowa forma pszenżyta zapewniała nieznacznie wyższe plony i wyższą wartość produkcji w zł z ha. Ze względu na mniejszą ilość wysiewu forma półkarłowa wymagała niższych kosztów bezpośrednich. Nakłady pracy ludzkiej i siły pociągowej przy uprawie obu form ukształtowały się na zbliżonym poziomie.

Z uwagi na niższe koszty bezpośrednie uprawa półkarłowej formy pszenżyta zapewniła wyższą efektywność wykorzystania ziemi, mierzoną wielkością nadwyżki bezpośredniej w zł/ha. W porównaniu do formy tradycyjnej wyższa była też efektywność wykorzystania kapitału i pracy ludzkiej. Za uzasadnione ekonomicznie ze względu na wyższą wartość produkcji z 1 ha uznać należy zwiększanie nawożenia półkarłowej formy pszenżyta ozimego azotem do poziomu 120 kg N/ha (przy cenach uwzględnionych w kalkulacjach). Uprawa półkarłowej formy pszenżyta, w warunkach rzadkich siewów bez antywylegacza, zapewniła wyższą efektywność wykorzystania podstawowych czynników produkcji, w porównaniu do uprawy tradycyjnej.

W przypadku gospodarstw prowadzących produkcję zwierzęcą (np. tucz trzody) dodatkowym elementem oceny może być ilość słomy wykorzystywanej na ściółkę. Forma półkarłowa charakteryzuje się niższymi plonami słomy. Jednak ten aspekt można uznać za drugorzędny w sytuacji występowania znacznych nadwyżek słomy oraz zmian w systemie utrzymania zwierząt.

Uprawa półkarłowej formy pszenżyta ozimego, przy nawożeniu azotem 120 kg N/ha,zapewniała nadwyżkę bezpośrednią o około 6% wyższą, w porównaniu do poziomu tych wskaźników, przy zużyciu 80 kg N/ha. Wymagała jednak wyższych o około 9% kosztów bezpośrednich. W porównaniu do formy tradycyjnej uprawa formy półkarłowej ogranicza też straty plonu spowodowane wyleganiem.Wymaga niższych wydatków na zakup nasion (mniejsza ilość wysiewu) i środki ochrony roślin (nie stosujemy antywylegacza).

Ze względu na efektywność wykorzystania podstawowych czynników produkcji (ziemi, pracy i kapitału) uzasadniona jest uprawa półkarłowej formy pszenżyta zamiast tradycyjnej. Jednak jednoznaczną odpowiedź na postawione na wstępie pytanie można uzyskać,uwzględniając realia konkretnego gospodarstwa. Ponadto należy pamiętać, że ze względu na zmiany cen i ich relacji, ocena wymaga stałej aktualizacji.Pszenżyto jest najtańszą uprawą spośród intensywnych zbóż paszowych, ponieważ na koszty uprawy i jakość plonu korzystnie wpływa jego odporność na choroby i wyleganie.

Dodaj do:

Deli.cio.us    Digg    reddit    Facebook    Wykop    Gwar
Przenieś
-

Dotacje i dopłaty

Zmiany w zasadach przyznawania płatności w ramach "Programu rolno środowiskowego"

  Wprowadzono również zmiany w zakresie działania "Program rolnośrodowiskowy", który realizowany jest w ramach PROW 2007 -2013. Dodaj do:   

Zmiany w zasadach przyznawania wsparcia ONW

  Wprowadzono także pewne zmiany dotyczące przyznawania dopłat rolnikom gospodarującym w niekorzystnych warunkach lub trudnym terenie np. na słabych glebach, Dodaj do:

Zmiany w zasadach przyznawania dopłat bezpośrednich

  W zasadach przyznawania dopłat bezpośrednich zostały wprowadzone pewne zmiany. Dodaj do:   

O jakie płatności można ubiegać się w 2014 r.

  W 2014 r. w ramach płatności bezpośrednich można ubiegać się o przyznanie: Dodaj do:   

ARiMR wkrótce rozpocznie przyjmowanie wniosków

  Zgodnie z unijnymi zasadami od 15 marca 2014 r. do ARiMR można składać wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich, płatności ONW, Dodaj do:   

Informacja o płatnościach bezposrednich

  Uwaga rolnicy! Wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich, ONW i płatności rolnośrodowiskowych za 2014 r. można składać do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: Dodaj do:

Informacje rolnicze

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Produkcja rolna

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Baza wiedzy rolniczej

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Zasady dotyczące cookies. W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce cookies.

EU Cookie Directive Module Information