Produkcja rolna - Technika rolnicza

Znajduje to odzwierciedlenie w plonie. Wpływ chwastów na plonowanie zbóż jest różny i zależny od gatunków dominujących w uprawie.

Znajomość szkodliwości danego gatunku chwastu na roślinę uprawną stanowi dla praktyki rolniczej podstawę racjonalnej z nimi walki. Pomocne w tej kwestii są ekonomiczne progi szkodliwości chwastów dla rośliny uprawnej. Określają one bowiem taki stopień zachwaszczenia plantacji, przy którym wartość obniżonego plonu jest równa kosztom zastosowanej metody odchwaszczania. Prowadzone od wielu lat w Zakładzie Herbologii i Technik Uprawy Roli we Wrocławiu badania, pozwoliły określić wartości ekonomicznych progów szkodliwości dla niektórych gatunków chwastów występujących w pszenicy ozimej. Wyjątkowo konkurencyjnymi gatunkami są m.in. miotła zbożowa, chaber bławatek, przytulia czepna, fiołek polny i maruna bezwonna.

Miotła zbożowa to trawa jednoroczna, ozima lub jara. Lubi lekkie, słabo kwaśne gleby o dobrym uwilgotnieniu. Kiełkuje od jesieni do wiosny, z głębokości 0–1 cm. Rozmnaża się z nasion. Produktywność jednej rośliny to 1000 do 15000 nasion, które utrzymują zdolność do kiełkowania w glebie przez 1–4 lata. Miotła jest gatunkiem o wysokiej sile konkurencyjnej. Ekonomicznym progiem szkodliwości dla pszenicy ozimej jest występowanie w łanie 10–15 roślin/m². Masowe zachwaszczenie tym gatunkiem plantacji powoduje obniżenie plonu o 50–60%.

Chaber bławatek jest gatunkiem jednorocznym, pospolicie występującym w zbożach ozimych. Jest rośliną jednoroczną ozimą lub jarą. Lubi przewiewne, bogate w składniki pokarmowe gleby piaszczyste i gliniaste. Jedna roślina wytwarza 700–1600 nasion, które w glebie zachowują żywotność przez 5–10 lat. Jest rośliną silnie konkurencyjną dla pszenicy ozimej. Występowanie 7–10 szt./m² powoduje stratę w plonie o około 5%. Ekonomiczny próg szkodliwości dla tego gatunku wynosi 1–5 roślin na m².

• Jednoliścienne nic nie wytargują – zginą
• Znane substancje aktywne środków ochrony roślin – inne spojrzenie
• Skuteczne zwalczanie samosiewów
• Więcej o neonikotynoidach

Przytulia czepna występuje w formie jarej i ozimej. Preferuje przede wszystkim gleby wilgotne, bogate w składniki pokarmowe, próchniczne, o dużej miąższości, gliniaste i ilaste. Gatunek ten rozmnaża się z nasion. Jedna roślina może wytworzyć od 100 do 500 nasion, zachowujących zdolność kiełkowania w glebie nawet przez 7–8 lat. Występowanie przytulii w łanie sprzyja wyleganiu zbóż oraz utrudnia zbiory. Zboża reagują obniżeniem plonowania do 10% w przypadku zachwaszczenia w stopniu małym (5–10 roślin/m²). Przy masowym występowaniu przytulii w łanie (50 roślin/m²) następuje zmniejszenie plonu nawet o 30–50%. Ekonomiczny próg szkodliwości dla tego gatunku to występowanie 2–5 szt./m².

Fiołek polny to jednoroczny, ozimy lub jary chwast kiełkujący przez cały rok. Gatunek pospolity w całej Polsce. Występuje na wszystkich glebach, preferuje gleby ubogie w wapń, średnio kwaśne. Jedna roślina produkuje nawet 3000 nasion, zachowujących zdolność kiełkowania w glebie przez kilka lat. Ekonomicznym progiem szkodliwości dla tego gatunku w zbożach jest występowanie 20–25 roślin na m².

Maruna bezwonna to roślina jednoroczna, jara lub ozima, kiełkująca od jesieni do wiosny. Preferuje gleby bogate w składniki pokarmowe o niskiej zawartości wapnia, gliniaste i piaszczyste. Jedna roślina wytwarza nawet do 5000 nasion kiełkujących w szerokim zakresie temperatur (od 5 do 35°C), które zachowują żywotność do 6 lat. Ekonomiczny próg szkodliwości w zbożach dla tego gatunku to 2–5 roślin na m². Przy dużym nasileniu bardzo zacienia łan, dodatkowo powodując wyleganie roślin. Występowanie tego gatunku w ilości 50 szt./m² powoduje obniżenie plonu pszenicy ozimej o 30%.

Silna konkurencja roślin segetalnych o podstawowe czynniki niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju rośliny uprawnej wymusza konieczność ochrony jej przed chwastami. Jest to proces bardzo trudny i związany z zalegającymi zasobami zdolnych do życia nasion chwastów znajdujących się w glebie. Z tego powodu całkowita eliminacja chwastów jest niemożliwa. Dlatego celem ochrony rośliny uprawnej przed chwastami nie jest całkowite ich niszczenie, ale regulowanie zachwaszczenia w taki sposób, aby zminimalizować ujemne skutki wywołane ich obecnością.

Dominujące znaczenie w ochronie roślin przed chwastami mają herbicydy. Właściwie dobrane i zastosowane w odpowiednim czasie pozwalają na wyeliminowanie konkurencyjnego oddziaływania chwastów we wszystkich roślinach uprawnych.

Do jesiennego zwalczania najbardziej konkurencyjnych gatunków chwastów (miotła zbożowa, chaber bławatek, przytulia czepna, fiołek polny i maruna bezwonna) w pszenicy ozimej zalecane są dwa terminy: przed wschodami (herbicydy doglebowe) i po wschodach rośliny uprawnej (herbicydy nalistne). Do stosowania w tym terminie zalecane są między innymi chlorotoluron (Lentipur Flo 500 SC, Tolurex 500 SC), chlorosulfuron (Glean 75 WG) oraz mieszaniny: flufenacet + diflufenikan (Komplet 560 SC), izoproturon + diflufenikan (Pelikan Plus 550 SC, Cougar 600 SC, Legato Plus 600 SC) i pendimetalina + izoproturon (Maraton 375 SC). Herbicydy te skutecznie zwalczają miotłę zbożową oraz przytulię czepną, fiołek polny i marunę bezwonną. Jedynie chaber bławatek skutecznie jest eliminowany w tym terminie tylko przez chlorotoluron. Większość z herbicydów przedwschodowych zalecana jest również do stosowania w późniejszym terminie, ale z uwagi na ich działanie doglebowe, istotne jest, żeby chwasty znajdowały się w jak najmłodszych fazach rozwojowych (liścienie do 1 liścia).

Do jednoczesnego zwalczania miotły zbożowej oraz przytulii czepnej, fiołka polnego i maruny bezwonnej zalecane są takie substancje jak: chlorotoluron + diflufenikan (Snajper 600 SC), diflufenika (Agro Diflufenikan 500 SC, Di-eF-eF 500 SC, Diflanil 500 SC, Diflu 500 SC, Golden Fenikan 500 SC, Helm DFF 500 SC, Komandos 500 SC, Legato 500 SC, Mac-Diflufenikan 500 SC, Saper 500 SC) oraz jego mieszanina z mezosulfuronem metylowym i jodosulfuronem metylosodowym (Alister 162 OD, Alister Grande 190 OD), flufenacet + diflufenikan (Koplet 500 SC), izoproturon + diflufenikan (Cougar 600 SC, Legato Plus 600 SC) oraz pedimetalina + izoproturon (Maraton 375 SC). Często występujący i konkurencyjny dla pszenicy ozimej chaber bławatek skutecznie niszczony jest w okresie jesiennym przez 2,4-D (Esteron 600 EC) i jego mieszaninę z dikambą (Aminopielik Super 464 SL) lub z fluroksypyrem (Gold 450 EC), chlorotoluron (Lentipur Flo 500 SC, Tolurex 500 SC) oraz mieszaninę MCPA z dikambą (Chwastox D 179 SL) i mekopropem (Chwastox Trio 540 SL).

W wykazie zarejestrowanych substancji do jesiennego zwalczanie miotły zbożowej, chabra bławatka, przytuli czepnej, fiołka polnego i maruny bezwonnej nie ma środka, który skutecznie niszczyłby wszystkie wymienione gatunki chwastów. W celu poszerzenia zakresu zwalczanych gatunków chwastów naturalnym jest stosowanie mieszanin herbicydów. Jednak w zbożach ozimych w terminie jesiennym zalecanych kombinacji jest bardzo mało. Przykładem może być łączne stosowanie środków Glean 75 WG + Lentipur Flo 500 SC. Dawki substancji aktywnych w mieszaninie są obniżone w porównaniu do dawek herbicydów stosowanych samodzielnie, co zmniejsza ryzyko wystąpienia uszkodzeń rośliny uprawnej.

Dodaj do: